Op donderdag 5 maart, om 20u, grijpt in de kelder van de Deinse Bibliotheek op de Markt een ongetwijfeld interessante voordracht plaats door prof. dr. em. Daniël Vangroenweghe. Hij is historicus en dr. in de culturele antropologie en geldt als een uitmuntend kenner van het Congo ten tijde van Leopold II. Zijn bekendste boek 'Rood rubber' uit 1985 en herdrukt in 2004 deed nogal wat stof opwaaien. Dat stof is grotendeels gaan liggen, want zijn stellingen zijn overeind gebleven en werden nadien bevestigd door nieuw binnenlands en buitenlands onderzoek en allerhande publicaties. De Bruggeling werkte mee aan een BBC-documentaire en zijn boek was trouwens een belangrijke inspiratie voor de latere bestseller van de Amerikaan Adam Hochschild over Congo.

In die woelige beginjaren van de kolonisatie waren een aantal inwoners van Deinze actief in de Congo-Vrijstaat. De bekendste zijn Jules Van Dorpe en Desiré Scheerlinck. Er zal worden ingezoomd op hun rol. Beiden waren militair, maar Van Dorpe was tegelijk een belangrijke bestuurder en zou uitgroeien tot één van de belangrijkste pionnen van de Belgische koning in de Congo-Vrijstaat.

In de Belgische kranten uit die tijd kon men brave artikels lezen over de civilisering van het onherbergzame Congo, de strijd tegen de Arabische slavenhandel en het bekeren van de lokale bevolking.

Het duurde echter niet lang voor er kritische stemmen rezen, zowel in binnen- als buitenland. Vooral Scandinavische en Engelse missionarissen rapporteerden over plunderingen en moordpartijen door de nieuwe machthebbers. Voor- en tegenstanders van het beleid van Leopold schreven - en schrijven nog steeds - de meest uiteenlopende zaken over wat er zich afspeelde in de Congo-Vrijstaat. Feit is dat de situatie niet langer houdbaar was voor koning Leopold II en dat hij in 1908 zijn kolonie moest overhevelen aan de Belgische Staat. 

Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de Congo-Vrijstaat voor de lokale bevolking niets anders was dan een immens werkkamp. De bizarre uitspraak van de koning in 1908: "Ik zal hen mijn Congo geven, maar ze hebben het recht niet te weten wat ik er heb gedaan", wekt alleen maar de nieuwsgierigheid. 

Het toegangsgeld bedraagt drie euro, gratis drankje inbegrepen. Wanneer de inkomsten de kosten zouden overtreffen, wordt het saldo gestort aan het Congoproject van het Sint-Vincentiusziekenhuis Deinze.  

De activiteit wordt georganiseerd door de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking (GROS), in samenwerking met de Kring voor Geschiedenis en Kunst en het Davidsfonds.

Op de foto's: Jules Van Dorpe, het Congomonument in Deinze anno 1908 en een satirische afbeelding over Leopold II.

Katrien en Peter, die al vele jaren een collectie aanleggen van speelgoed uit Deinze, hebben een nieuwe website. Het is een zeer aantrekkelijke site geworden - met veel foto's vooral - die alles heeft om bezoekers een tijdje zoet te houden met het onderwerp, zijnde speelgoed made in Deinze dat luistert naar namen als Torck, Swan, Beeusaert, Pericles...   
     
We lezen dat Peter Van Veirdegem en Katrien Lingier uit Grammene al in 1995 gestart zijn met hun hobby, nl. het verzamelen van oude beren, driewielers, telramen... en vooral trapauto's.

De Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) Afdeling Deinze organiseert op 4 dinsdagen in februari en maart een cursusreeks Familiekunde, waarin je kan leren een stamboom opstellen. De eerste sessie heeft plaats op dinsdag 17 februari om 20 u. Het is de bedoeling elke leek aan de hand van regelmatige bijeenkomsten, in te leiden en te begeleiden naar het opzoeken van zijn of haar voorouders en het opbouwen van zijn stamboom.

Hoe begin ik aan een stamboom? Welke bronnen kan ik gebruiken? Waar kan ik informatie terugvinden ? Deze en andere vragen komen aan bod. Gespecialiseerde genealogen geven uitleg en voeren documentatiemateriaal aan. Bovendien zal aan iedere cursist een persoonlijke begeleider worden toegewezen, op wie men bij problemen kan terugvallen. Naast de theorie wordt ook aandacht gegeven aan de praktijk, dank zij een aantal geleide bezoeken aan het Deinse stadsarchief.

De cursisten zullen ook het tijdschrift “Leiestam” van de plaatselijke VVF-afdeling ontvangen. Dit tijdschrift, dat thans aan zijn 16^e jaargang is, omvat heel wat genealogische informatie.

De lessenreeks loopt in de kelderverdieping van de Deinse bibliotheek, toegang langs de Markt, op dinsdagavonden 17 en 24 februari en op 10 en 24 maart 2009 telkens vanaf 20 uur. Bijdrage voor de cursus is €25. Het aantal inschrijvingen wordt beperkt tot 20.

Inschrijven en info bij de VVF-afdeling in de Lijsterstraat 35 in 9810 Nazareth of www.vvfdeinze.be.

Pasar Deinze (vroeger Vakantiegenoegens) organiseert op zaterdag 21 februari om 19.30 uur in zaal Volkskring, Markt 73, een avondvullend programma onder het thema ‘Kaas en wijn op de Red Star Line’.

Liliane De Gryse, echtgenote van bestuurslid Jo Desmet en moeder van kunstenaar Stief Desmet, uit Deinze brengt een zelfgeschreven theatermonoloog in twee delen. Tussendoor kan iedereen genieten van een heerlijke kaasschotel met aangepaste wijnen. De integrale opbrengst van deze avond gaat naar een goed doel, namelijk de Voedselbank Deinze.

In het eerste deel brengt Liliane een eerbetoon aan haar grootoudersfamilie, de vele Deinzenaren en Vlamingen die uitweken naar Amerika op zoek naar een beter leven of het land van melk en honing. In het tweede deel wordt de nostalgie uit de jaren ‘50 in het leven geroepen.

Het verhaal van de Red Star Line en haar passagiers is een stuk van onze vaderlandse geschiedenis. In het totaal vertrokken in de 18^e en de 19^e eeuw 55 miljoen Europeanen per stoomboot naar de Nieuwe Wereld: via Antwerpen, Rotterdam, Hamburg, Bremen, Napels en andere emigratiehavens. Tussen 1873 en 1934 vervoerde de legendarische Red Star Line, scheepvaartmaatschappij met de rode ster in de vlag, meer dan 2 miljoen Europese emigranten en gelukzoekers naar Amerika. De ruimtes waar vele honderdduizenden landverhuizers hun laatste uren op het vasteland doorbrachten voor ze begonnen aan de reis van hun leven, zijn in Antwerpen redelijk goed bewaard: drie havenloodsen aan de Rijnkaai op het Eilandje. De stad Antwerpen heeft deze drie loodsen aangekocht om ze te herstellen in de oude glorie. Eind 2011 opent op deze historische locatie ‘Red Star Line People on the Move’ de deuren. De website is nu al online: www.redstarlinememorial.be.

De toegang bedraagt 11 euro voor leden en 13 voor niet-leden. In die prijs zijn de kaasschotel, een halve fles wijn per persoon en het theater inbegrepen. Inschrijven bij de bestuursleden van Pasar of voorzitter Patrick Steyaert 09-387.01.51.

Op donderdag 5 maart, om 20u, grijpt in de kelder van de Deinse Bibliotheek op de Markt een ongetwijfeld interessante voordracht plaats door prof. dr. em. Daniël Vangroenweghe. Hij is historicus en dr. in de culturele antropologie en geldt als een uitmuntend kenner van het Congo ten tijde van Leopold II. Zijn bekendste boek 'Rood rubber' uit 1985 en herdrukt in 2004 deed nogal wat stof opwaaien. Dat stof is grotendeels gaan liggen, want zijn stellingen zijn overeind gebleven en werden nadien bevestigd door nieuw binnenlands en buitenlands onderzoek en allerhande publicaties. De Bruggeling werkte mee aan een BBC-documentaire en zijn boek was trouwens een belangrijke inspiratie voor de latere bestseller van de Amerikaan Adam Hochschild over Congo.

In die woelige beginjaren van de kolonisatie waren een aantal inwoners van Deinze actief in de Congo-Vrijstaat. De bekendste zijn Jules Van Dorpe en Desiré Scheerlinck. Er zal worden ingezoomd op hun rol. Beiden waren militair, maar Van Dorpe was tegelijk een belangrijke bestuurder en zou uitgroeien tot één van de belangrijkste pionnen van de Belgische koning in de Congo-Vrijstaat.

In de Belgische kranten uit die tijd kon men brave artikels lezen over de civilisering van het onherbergzame Congo, de strijd tegen de Arabische slavenhandel en het bekeren van de lokale bevolking.

Het duurde echter niet lang voor er kritische stemmen rezen, zowel in binnen- als buitenland. Vooral Scandinavische en Engelse missionarissen rapporteerden over plunderingen en moordpartijen door de nieuwe machthebbers. Voor- en tegenstanders van het beleid van Leopold schreven - en schrijven nog steeds - de meest uiteenlopende zaken over wat er zich afspeelde in de Congo-Vrijstaat. Feit is dat de situatie niet langer houdbaar was voor koning Leopold II en dat hij in 1908 zijn kolonie moest overhevelen aan de Belgische Staat. 

Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de Congo-Vrijstaat voor de lokale bevolking niets anders was dan een immens werkkamp. De bizarre uitspraak van de koning in 1908: "Ik zal hen mijn Congo geven, maar ze hebben het recht niet te weten wat ik er heb gedaan", wekt alleen maar de nieuwsgierigheid. 

Het toegangsgeld bedraagt drie euro, gratis drankje inbegrepen. Wanneer de inkomsten de kosten zouden overtreffen, wordt het saldo gestort aan het Congoproject van het Sint-Vincentiusziekenhuis Deinze.  

De activiteit wordt georganiseerd door de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking (GROS), in samenwerking met de Kring voor Geschiedenis en Kunst en het Davidsfonds.

Op de foto's: Jules Van Dorpe, het Congomonument in Deinze anno 1908 en een satirische afbeelding over Leopold II.

Vandaag staat in De Standaard het overlijdensbericht van Herman Maes, echtgenoot van Hilda De Clercq en vader van Griet en Wim. Hij overleed op 2 februari jl. op bijna 83-jarige leeftijd en wordt op zaterdag 7 februari 2009 om 10u begraven in de dekanale kerk van Deinze. 

Herman Maes werd geboren in Sint-Niklaas op 4 augustus 1926, studeerde Germaanse filologie, en kwam in 1953 als leraar van het atheneum in Astene bij Deinze wonen. Hij werd er al snel een bekende figuur als VU-politicus en heemkundige. Hij was jarenlang gemeenteraadslid voor de Volksunie en volgde in de jaren zeventig Lucien Matthys - voormalig schepen voor het VNV en bedrijfsleider -  op als voorzitter van de toenmalige Kunst- en Oudheidkundige Kring van Deinze. Hij was ook actief in de cultuurraad.

.Ook als zijn werkterrrein zich verlegde naar Gent (Hoger Onderwijs) en Brussel (Secretaris van de Vaste Raden voor het Hoger Onderwijs) bleef hij de actieve spil van de kring. Op het 11de Tweejaarlijks colloquium van het Oost-Vlaams Verbond van Kringen voor Geschiedenis, op 21 oktober 1995 in Zottegem, werd hij laureaat van de De Potter-Broeckaertprijs.      

Na het uiteenvallen van de Volksunie bleef Herman Maes tot 2004 voorzitter van de lokale N-VA-afdeling.

www.deinze.bloggen.be

Tentoonstelling in samenwerking met het Speelgoedmuseum Mechelen en op initiatief van de Kring voor Geschiedenis en Kunst van Deinze en de Leiestreek.

Via een nostalgisch overzicht van speelgoed toont de expositie ons de veranderingen in spelgedrag van kinderen en jongeren doorheen de 20e eeuw tot nu.

In hoeverre spélen kinderen nog de dag van vandaag en hoe ging het er vroeger aan toe?

Elk stukje speelgoed vertelt niet alleen een verhaal over het materiële erfgoed waar het onlosmakelijk mee verbonden is zoals technische ontwikkelingen en materiaalgebruik, maar is tegelijkertijd ook een drager van immaterieel erfgoed.

De verhalen over hoe en wanneer iemand speelde, geven informatie over verschillende generaties, sociale achtergronden en veranderende opvattingen van kinderen én ouders.

Speelgoed is niet alleen een volwaardige erfgoeddrager, maar kan terecht beschouwd worden als een ‘spiegel van de grote wereld’.

In het eerste deel van de tentoonstelling wordt een algemeen chronologisch overzicht gegeven van de spelcultuur in Vlaanderen van 1900 tot nu.
Op een ludieke manier worden resultaten van een onderzoek naar spelgedrag kenbaar gemaakt.

Zo blijkt onder meer dat kinderen nu meer vrije tijd hebben dan 100 jaar geleden, maar dat ze eigenlijk veel minder spelen. In het tweede deel gaan we dieper in op het lokale spelerfgoed van Deinze en de Leiestreek.

Deze regio stond immers niet alleen bekend om de vervaardiging van poppenwagens, trapauto’s en paardjes, maar had ook zijn typische regionale spelen die hier‘in de mode’ waren.

Een tentoonstelling die de tijd van toen moeiteloos oproept en je met een gevoel van nostalgie en melancholie in het heden terugplaatst.

Een brochure zal de tentoonstelling begeleiden.

Praktische informatie:  
Van 31 januari tot 1 maart 2009 Museum van Deinze en de Leiestreek
Lucien Matthyslaan 3-5,9800 Deinze.
Tel: 09 381 96 70 • Fax: 09 381 96 79
E-mail: museum@deinze.be

Openingsuren :
weekdagen van 14 tot 17.30 u.
zaterdag, zon- & feestdagen van 10 tot 12 u. en van 14 tot 17 u.
maandag gesloten.

vtbKultuur Deinze reist op zondag 29 maart naar Maaseik naar de tentoonstelling over het terracottaleger van Xian. Als inleiding daarop organiseren zij op donderdag 5 februari in het Buurtcentrum Rekkelinge om 20 uur een voordracht over Qin Shi Huangdi, de eerste keizer van China.

Oriëntalist Etienne Hauttekeete schetst in woord en beeld het belang van deze eerste Chinese keizer. Toen die de andere Strijdende Staten had veroverd en daarmee China had verenigd, riep hij zichzelf, in het jaar 221 v.Chr., uit tot de Eerste Keizer van China. De eerste keizer standaardiseerde het Chinese schrift, de bureaucratie, de wet, de munten, gewichten en maatregelen. Hij breidde het Chinese imperium uit, legde een systeem van wegen aan en bouwde massieve vestingwerken en paleizen.

Qin Shi Huangdi wilde China beschermen tegen invallen van nomadische volken. In het noorden waren al enkele muren die door andere staten waren gebouwd en de keizer besloot dat deze allemaal met elkaar verbonden en uitgebreid moesten worden, zodat er een doorlopende muur ontstond van de Gele Zee naar Centraal-Azië. Met alle bochten meegerekend strekt de Grote Muur zich uit over een afstand van 6.400 km. De hoogte is ongeveer negen m. De bouw nam ongeveer 10 jaar in beslag, van 214 tot 204 v. Chr. Op regelmatige afstanden werden uitkijktorens gebouwd die ongeveer 12 m hoog waren. Deze dienden om de muur te bewaken en ook om signalen, overdag met rook, 's nachts met vuur, over te brengen naar de hoofdstad Xianyang. De Grote Muur werd gebouwd door soldaten, veroordeelden, krijgsgevangenen en slaven.

Toen Qin Shi Huangdi aan de macht kwam begon hij gelijk met het de bouw van zijn laatste rustplaats. In het jaar 1974 ontdekten boeren die een put aan het graven waren een terracottasoldaat, de grootste archeologische vondst van de 20^e eeuw. Er werd verder gegraven en er kwamen duizenden soldaten en paarden te voorschijn, een heel leger dat de keizer vergezelde in zijn onsterfelijkheid. Vandaag zijn er bijna 8.000 figuren opgegraven in 3 ondergrondse hallen. Voetvolk, kruisboogschutters, ruiters met wagens en met hun paarden, allen stonden ze paraat voor een veldslag. Ze zijn tussen de 1,60 m en 1,80 m en ze zijn allemaal verschillend. Sommige staan en andere knielen met gespannen pijl en boog, alsof ze zich weerden tegen een aanval. Sommigen dragen een harnas, andere zijn gekleed in een uniform. Hun wapens zijn echt en de hoofdtuigen van de paarden zijn gemaakt van brons. De soldaten waren vroeger waarschijnlijk geschilderd in heldere kleuren, maar na 2.000 jaar zijn de kleuren verbleekt of verdwenen. Toen het graf af was, werden de arbeiders levend begraven in het ondergrondse paleis, zodat het geheim ervan bewaard bleef.

Deinzenaar Etienne Hauttekeete studeerde oosterse talen aan de universiteiten van Gent en Leiden. Hij doceert geschiedenis van het boeddhisme, kunst en iconografie van het boeddhisme en cultuurgeschiedenis van het Verre Oosten. Hij werkte mee aan diverse tentoonstellingen over Aziatische kunst en heeft meer dan 30 jaar reiservaring in de boeddhistische wereld.

Wie ingeschreven is voor de daguitstap naar Maaseik komt er gratis in. vtbKultuurleden betalen €5, niet-leden €6. 

 Er zijn in Deinze en omgeving enkele erfgoedverenigingen actief. De oudste is de Kring voor Geschiedenis en Kunst, opgericht in 1928/29. Het hoogtepunt van het jaar is de presentatie van hun jaarboek, dat nu al vanaf 1934 zonder onderbreking verschijnt en net als altijd een gevarieerd aantal artikels omvat over lokale geschiedenis.
  
De presentatie van het jaarboek 2009 gebeurt op vrijdag 30 januari om 19u30 in het Museum van Deinze en Leiestreek. Lid worden van de kring kost 15 euro. Leden krijgen het jaarboek en vier kontakbladen er bovenop. Ook nadien kan het jaarboek nog worden verkregen, mits betaling van het lidmaatschap uiteraard. Dit kan zowel worden geregeld via overschrijving als aan de balie van het museum. 

Bijkomende info: www.kgk-deinze.be

Op de foto huidig voorzitter Willy Jonckheere en links zijn voorganger Herman Maes

Eén van de meest ontroerende manifestaties van de voorbije 11 november greep plaats in Oeren, een deelgemeente van Alveringem. Van over heel het land waren de verwanten van de gesneuvelde Belgische (vooral Vlaamse) soldaten naar het dorpje afgezakt om er hun familieleden te herdenken. Er waren heel wat mensen uit Deinze aanwezig. Maar wat we nog niet wisten, is dat de ontwerper van het logo (zie afbeelding links), dat nu als officieel logo door de gemeente Alveringem is erkend, een kunstenaar en graficus is uit Deinze.

Jeroen De Clercq ontwierp een gestyleerd ontwerp van een rode roos, een witte lelie en een druppel water die respectievelijk liefde, onschuld of zuiverheid, en levenswater (verdriet: onverwerkte emoties zuiveren en kunnen loslaten) weerspiegelen. Deze drie symbolen worden weergegeven op een wit kruisje als achtergrond. De bedoeling is het leven te eren, en wat de echte, diepe waarachtige redenen zijn waarom iemand zijn leven geeft of opoffert voor de overleving van zijn land, geliefde(n) of ideaal.

Voor meer info over Jeroen verwijzen we graag naar zijn website: www.redangelleo.com. Jeroen is de zoon van Anny en Hugo die tot in 1991 de boekhandel Sint-Cecilia openhielden in de Tolpoortstraat.

Op de foto van Luc Klaps zien we Jeroen in gesprek met Jeanne De Wolf uit Zeveren.