Als je verliefd bent op een robot, droom je dan van elektrische seks? En waarom is Edward James Olmos steevast in de buurt als iemand die vraag stelt?

Battlestar Galactica (seizoen 2): 7 / extra's: 4 / box met 6 dvd's / Universal

Blade Runner (1981): 10 / extra's: 3 / remastered director's cut / Warner

Edward James Olmos kennen we als luitenant Castillo, de laconieke en met pokdalige kaken gesierde baas van Crockett en Tubbs in de oude tv-serie Miami Vice. Een rol in Michael Manns recente filmremake sloeg hij af omdat hij met zijn stoicijnse blik liever het bevel voerde over de nieuwe Battlestar Galactica. Jongens van 30 tot 40 jaar zullen hem geen ongelijk geven. Zij herinneren zich ongetwijfeld de sf-serie uit 1978 waarin het laatste restant van de mensheid, geleid door commandant Adama (Lorne Greene), het heelal in werd gejaagd door een boos robottenras, de Cylons. Battlestar Galactica kreeg enkele jaren geleden een succesvolle update in Amerika: na een miniserie zijn daar nu al toe aan het derde volwaardige seizoen.

Bij ons komen de nieuwe avonturen van Adama, Apollo en Starbuck niet op tv (*) maar de dvd-boxen zijn wel te koop. En dat is goed, want de nieuwe Galactica is behalve de beste sf-actieserie sinds The X-files ook bijzonder onderhoudend voor wie níet houdt van ruimtegevechten. Het basisidee – robots jagen op mensen – bleef behouden, maar de intriges zijn veel slimmer uitgewerkt. Om te beginnen zijn de Cylons ditmaal door mensen gecreëerd: ze plegen dus vadermoord. Als Adama (Olmos) aan een van hen vraagt waarom, krijgt hij als antwoord: ,,De mens is geen perfecte creatie. Hij is zo zelfgenoegzaam dat hij zich nooit afvraagt of hij het wel waard is om gered te worden. Dat heb je trouwens zelf ook al gezegd. Misschien verdienen jullie het dus gewoon niet om te blijven bestaan.’’ Adama weet er zo gauw niets tegen in te brengen.

Geavanceerde robots zijn niet meer te onderscheiden van mensen; soms weten ze niet eens van zichzelf dat ze Cylons zíjn. Dat is niet alleen goed voor de spanning (je kent nog niet alle Cylons) en voor het opnamebudget (acteurs zijn goedkoper dan speciale effecten), het roept ook telkens weer die boeiende vraag op: als robots denken, voelen, bloeden en zelfs grappen maken zoals mensen, waarin verschillen ze dan eigenlijk nog van ons?

Dezelfde vraag stond natuurlijk ook centraal in Blade Runner, de superieure en invloedrijke sf-klassieker van Ridley Scott waarin – toeval of niet – Edward James Olmos een mysterieuze rol speelt. In het regenachtige Los Angeles van 2019 moet Harrison Ford ontsnapte ‘replicants’ uitschakelen, robots met een menselijk uitzicht die gevoelens beginnen te ontwikkelen. Voor hij het goed beseft, wordt hij verliefd op een vrouwelijk exemplaar.

Houden van een robot: het is niet eens zo gek als je ziet hoe eenzame mensen zich vandaag al kunnen hechten aan mechanische hondjes als Aibo. Battlestar Galactica doet er nog een schep bovenop: als je een relatie hebt met een robot, moet je dan jaloers zijn op een kompaan die vrijt met een identiek exemplaar uit dezelfde productielijn? Kijk, dat is nu eens een kwestie die nog niet veel populaire tv-series behandeld hebben.

Er is nog meer dat Battlestar verheft boven de stevige actiescènes. Een snuif godsdienst bijvoorbeeld: uitgerekend de Cylons propageren het geloof in één God, terwijl de mensen vaagweg de ‘Heren van Kobol’ aanhangen. Een fikse geut politiek ook: een machtsstrijd tussen de militaire opperbevelhebbers, de zieke presidente, haar soms collaborerende vice-president en terroristische facties verscheurt het mensenkamp, en verkiezingsfraude wordt niet geschuwd. In reeks 2 blijkt dat niet elke Cylon slecht is en lang niet elke mens goed. Als een Cylon-gevangene brutaal verkracht wordt, wordt stilaan duidelijk waar de makers op aansturen: ook robots verdienen respect. Op kleine schaal is de toenadering zelfs al onomkeerbaar: een Cylonvrouw zet een hybride baby op de wereld.

Of hoe zelfs een sf-serie diversiteit kan promoten. Zonder subsidies. (tdc)

(*) Update: in mei 2007 begon VT4 de reeks uit te zenden op zondagavond. Bravo voor Nossegem!