Gent

Werner Van de Weghe van Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor trekt aan de alarmbel. In zijn opvangcentrum heeft hij, sinds september, al 300 dakloze kinderen moeten laten overnachten - vooral Roma uit Oost-Slavakije. 'Ik vrees iedere keer als de temperatuur onder nul zakt dat we, hier in Gent, een doodgevroren kindje gaan terugvinden. Zo erg als nu is het nog nooit geweest.'

Op de foto hiernaast één van de opvangkamers van Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor. 'Normaal biedt die plaats aan vier mensen, deze week hebben ze er met tien geslapen. Vier kinderen op één éénpersoonsmatrasje. Maar da's nog altijd beter dan onder een brug moeten slapen, of in een park, of in een havenloods.'

Lees de volledige en schrijnende reportage uit De Gentenaar hieronder.

Driehonderd dakloze kinderen heeft Werner Van de Weghe het voorbije half jaar moeten opvangen in Gent, vooral uit Oost-Europese Roma-gezinnen.De situatie loopt totaal uit de hand, zo erg als nu is het nog nooit geweest.'

De vijver van Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor lag er gisteren idyllisch bij, een fonteintje klaterend op de binnenplaats. Maar schijn bedriegt. {lsquo}Een tijdje geleden hebben we er een Roma-jongen uit moeten trekken', zegt coördinator Werner Van de Weghe. {lsquo}Hij was erin gesprongen, en nog vóór onze vrijwilligers bij hem waren had hij, voor hun verbouwereerde ogen, een goudvis gepakt met zijn blote handen en hem in twee keer binnengeslikt. Puur van de honger... Ik heb het zelf zien gebeuren: ik was in mijn kantoortje aan het bellen om voor zijn broertje, dat 41graden koorts had, een ziekenhuis te vinden.'

Werner Van de Weghe werkt al twintig jaar met vluchtelingen. {lsquo}Al die jaren hebben we de kranten op een afstand gehouden en geprobeerd om in stilte ons werk te doen. Maar nu wil ik onze deuren open gooien. Zo extreem als het hier de jongste maanden is, is het nog nooit geweest. We zijn niet aan het verdrinken {ndash}we zijn eigenlijk al verdronken. Iedere dag krijg ik wanhopige mensen aan de deur, gezinnen met kinderen die nergens meer terecht kunnen. Iedere dag moet ik er doorsturen. Ik heb écht schrik dat we, als het nog eens vriest, hier in Gent doodgevroren kindjes zullen vinden. Maandagnacht nog is er bij ons een moeder komen aankloppen, Lucia, die door de huisbaas met haar vijf kindjes op straat was gezet. Ze logeerde bij familie, maar de eigenaar vond dat er te veel mensen in dat huis sliepen. En dus moest ze eruit. Toen ze eindelijk bij ons aankwam was haar jongste zoontje, nog geen twee jaar, helemaal onderkoeld. Dat was nipt.'

De situatie is aan het escaleren, zegt Van de Weghe. En de cijfers liegen inderdaad niet. {lsquo}In heel 2006 heb ik hier 107 kinderen te slapen gelegd. Sinds september alléén al heb ik de paspoortjes gekopieerd van 299kinderen van minder dan 12jaar. We worden overspoeld, iedere dag opnieuw. Vooral door Roma-mensen uit Slovakije. Die zijn hier niet illegaal {ndash}ze zijn Europese burgers{ndash} maar ze hebben nérgens recht op. Als zij werk hebben, is het slecht betaald. Als ze dat verliezen, hebben ze niks meer. Ik schat dat er in Gent alleen op dit eigenste moment, begin maart 2008, zeker zestig Roma-families zijn die geen echt dak boven hun hoofd hebben. Wat wij kunnen bieden? Vier kleine kamertjes voor nachtopvang, met elk twee stapelbedden. Maar op die 16bedden hebben we deze week in één nacht 26mensen te slapen gelegd. Op één kleine eenpersoonsmatras sliepen er vier Roma-kindjes. En dat zijn dan nog degene die hier binnen zijn geraakt. Want ik moet iedere dag neen zeggen. Je kan je niet voorstellen hoe frustrerend dat is.

In de nachtopvang van Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor kunnen er 16mensen blijven, voor maximum vier nachten. {lsquo}Daarnaast laten we enkele gezinnen ook langere tijd verblijven in een project van begeleid wonen. Daar hebben we eigenlijk maar plaats voor tien mensen, maar we hebben er nu 18 gelogeerd. Dat betekent wel dat we een gezin met vijf kinderen nu in de kelder moeten laten wonen, zonder verwarming.'

Terwijl Van de Weghe ons dit vertelt, rinkelt zijn telefoon. {lsquo}Neen, het spijt me, we zijn volgeboekt', horen we hem zeggen. {lsquo}Het OCMW van Maldegem', zucht hij achteraf. {lsquo}Twintig keer per dag krijg ik zulke oproepen. We kunnen maar een klein percentage helpen. Ik schat dat er in het Gentse zo'n 2.000daklozen zijn die hier wel eens aanspoelen, mensen die geen vast adres hebben en die van stad tot stad trekken. Waar ze slapen als ze bij ons niet binnenraken? Overal een beetje. In het station, in parken, in hangars... In Gentbrugge is er een brug waar ze naar het schijnt wat beschutting vinden. Veel gezinnen komen bij ons terecht via de sociale dienst van de politie. Als wij geen plaats hebben, heb ik al een paar keer gehoord, laat de politie hen dan wel eens de nacht doorbrengen in een cel. Dan moeten ze tenminste niet in open lucht slapen.'

Maar ook dat gebeurt nog. {lsquo}Een paar weken geleden moest ik met één van de andere bewoners naar het ziekenhuis, voor een appendix', vertelt Van de Weghe. {lsquo}Daar heb ik een Roma-familie gevonden met negen kinderen, die daar al vier dagen in de struiken kampeerde. Eén meisje van negen was blind en had zich beplast. Mensen van het ziekenhuis hadden haar wat lakens gegeven, en daar liep ze in rond. Haar zus van 16 was hoogzwanger. Ik ben met hen naar ons opvangtehuis gewandeld, een dag later was er een kind bij.'

De gezinnen die 's nachts niet binnen raken, komen dan vaak overdag over de vloer in het sociaal restaurant. {lsquo}Dit is hier de familie Bati', wijst Van de Weghe. {lsquo}Zij wonen tegenwoordig met vijf kinderen in een kraakpand, aan de Gerststraat. Een leegstaand huis dat eigendom is van de stad Gent. Maar terwijl ze dat huis kraakten {ndash}en pas op: dit is echt kraken uit noodzaak, omdat ze écht geen andere oplossing hebben{ndash} zijn ze de elektriciteitsmeter en de gasleiding eruit komen slopen. Ik ben vorige zaterdag bij hen geweest, 's morgens vroeg. De ijspegels hingen er, binnen in huis, aan de muren. Ze waren uitgehongerd, maar op zaterdag is ons sociaal restaurant gesloten. Ik ben dan even over en weer gereden en heb twee broden uit onze diepvries gehaald. Toen ik die binnenbracht hebben die kinderen ze ter plekke onmiddellijk opgegeten, zonder ze zelfs maar te laten ontdooien. Zo'n honger hadden ze.'

Teruggaan naar Slovakije, waar de meesten van hen vandaan komen, is geen optie, weet Van de Weghe. {lsquo}Ik ben daar geweest en als je me zou laten kiezen tussen daar creperen of hier in een park te kamperen, ik zou het ook wel weten. Of neem nu het geval van Bozena hier. Zij heeft een dochter van 1jaar, Sarah, die ziek is. Die wil uiteraard niet terug. Een paar maanden geleden stond heel Vlaanderen op zijn kop over de situatie in de kindertehuizen in Bulgarije. Welnu, ik heb die in Oost-Slovakijke gezien, en daar is het érger.'

Het verhaal van Bozena Vavrova is op zich nochtans al schrijnend genoeg. {lsquo}Ik ben in 2000 naar hier gekomen en heb een tijd in grote ellende gewoond', zegt ze. {lsquo}Ik heb onder meer lange tijd in Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor kunnen verblijven. Uiteindelijk heeft mijn man, die hartpatiënt was, een uitkering gekregen. Duizend euro kregen we. Daarvan betaalden we een sociaal appartement van 300euro. Rijk waren we niet, maar we waren uit de armoede. Maar nu is mijn man aan zijn ziekte gestorven. De uitkering zijn we grotendeels kwijt, ik krijg nu nog 300euro. Die spendeer ik volledig aan het appartement, want ik wil met mijn kindjes van 1 en 7jaar niet opnieuw op straat gaan wonen. Dat overleven we niet.'

Werner Van de Weghe vraagt dringend meer middelen. {lsquo}Vorige week is de Gentse burgemeester, Daniël Termont, bij ons langsgekomen - de eerste burgemeester in al die jaren die onze problemen belangrijk genoeg lijkt te vinden om ze zich aan te trekken. Volgens hem kan er dit jaar wellicht nog een subsidie komen. Die hebben we nodig, want momenteel moeten we het stellen met hetgeen we krijgen van de Broeders van Liefde en met wat ik zelf bij elkaar schooi in heel Vlaanderen. Maar de situatie zoals die nu aan het groeien is, kunnen wij niet meer alleen aan. Er is meer voedselhulp nodig {ndash}en niet alleen zakken bloem, want daar hebben daklozen niks aan. Er zijn meer opvangplaatsen nodig, ook. En meer straathoekwerkers.'

Wat een fundamentele oplossing is, weet Van de Weghe ook niet, geeft hij toe. {lsquo}Ik vind het persoonlijk een vergissing dat de Europese Unie ooit heeft toegestaan dat Slovakije lid werd', zegt hij. {lsquo}Maar het is nu wel zo. We kunnen de problemen van de hele wereld niet oplossen, maar dat betekent toch niet dat we onze ogen moeten sluiten voor wat er onder onze neus gebeurt? Het probleem begint misschien in Oost-Europa, maar het is aan onze deur dat kinderen verhongeren. We kunnen toch niet anders dan hen zo goed mogelijk helpen?' Huize Triest-Gemeenschapshuis Tabor, Gezondheidstraat2, 9000 Gent. Meer info: www.huizetriest.be

Financieel steunen kan op rekeningnummer 440-0340021-11 van de vzw Projectenfonds, Stropstraat119, 9000 Gent (met vermelding {lsquo}Huize Triest').