Kortrijk

Enkele dagen geleden verlieten voorzitter Philippe Verschaete en de bestuursleden Ophélie Coture en Philip Deplaecie het Leiefeestcomité in Bissegem.

Het Leiefeestcomité, bekend als organisator van de verkiezing van de Leie-ambassadrice, geniet grote bekendhed omdat Ignace Crombé (51) deel uitmaakt van het bestuur. Crombé verzorgt er ook de perscontacten voor.

Diens aanwezigheid in de vereniging zorgt nu voor de nodige malaise. Dat zijn althans de verhalen die de afgelopen dagen opdoken omdat enkele bestuursleden opstapten. Maar daar zijn de nieuwe voorzitter Freddy D’Hondt en de overblijvende bestuursleden Stijn Beelpreez en Hans Vlieghe het toch helemaal niet mee eens. ‘We willen absoluut verder gaan met Ignace. We zijn zelfs blij dat we met hem kunnen samenwerken. Dankzij hem is de hele organisatie de afgelopen jaren fors kunnen groeien.’

Wat vindt u van de heisa rond Ignace Crombé?

Repetitie voor Moeder Aarde

Taal is een aardig ding.

Langzaam draait de aarde rond:
blauwe plek, open riool, vergaarbak
van gerochel, kanker en vulkanen.
Een boom, ontgoocheld in de aarde,
schildert de wolken en de luchten.

Taal is een aardig ding.

En ramen kunnen huilen van de regen.
En iets kan ver weg klinken als een 78 toerenplaat.
En takken kunnen röntgen lijken.
En licht kan bomen doorstrepen.
En wind kan aanzetten en kruinen doen schuimen.

Taal is een aardig ding.

Een stad kan bomen bannen.
Een molen kan een kruis slaan.
Bossen kunnen zingen.
Ik kan huilen om een boom.
Kan ik met woorden overbruggen?

Taal is een aardig ding.

Joris Denoo, Lappersfort Poets Society, Dag van de Aarde 08

Dichter, schrijver, essayist en scenarist Joris Denoo geeft zijn kijk op Kortrijk. Wij nodigen u uit om mee te lezen.

Ondanks vrij eenvoudig klinkende titels (Het mes, Het verdriet van België, De geruchten, De zwaardvis, … ) is de naam van de schrijver bekender dan zijn oeuvre: Hugo Claus. Weinigen verwarren hem nog met Claes, ook een schrijver. Ongetwijfeld heeft dat te maken met extraliteraire zaken zoals privéleven, boude uitspraken of andere toestanden. Claus hoedde zich voor uitgesproken opinies over collega-schrijvers. Hij keek wel uit. Maar op geregelde tijdstippen was hij wel in het nieuws met rake en goed voorbereide quotes over Jan en alleman, de Vlaming pakweg, de kleine mens, de puber, de priester, de schoolmeester en Vlaanderen. Ik las altijd heel graag zijn poëzie en zijn korte verhalen. De Vlaamse schrijfstijl in zijn proza viel wel te pruimen. De Oostakkerse Gedichten hebben me meest aangesproken. En verhalen als Het mes … ik ken dat nog vrijwel vanbuiten.

Voor de rest van wat veelkunner Claus uitspookte, had ik minder belangstelling. Zogenaamde dubbeltalenten wantrouw ik. Eerder hoor ik dan de kassa rinkelen. Respect voor Het verdriet, jazeker, maar die symbolische dikte hoefde niet. Van de competitie tussen Hermans en Mulisch en Claus voor het dikste boek waren de lezers het slachtoffer. Hoeveel keer werd immers niet verzucht: ‘Ik raak er niet door’ ?! En De Leeuw van Vlaanderen … over dat bloedstollende epos zullen we het maar niet hebben. De Grote Schrijver die hij was, moet bovenal in vrede kunnen rusten. Hij heeft zelf om die vrede verzocht. Op de vooravond van de literaire lente in Vlaanderen. Er zullen talloze gedichten ontstaan ter gelegenheid van zijn dood. Zelf heeft hij talloze keren bewezen daarin een meester te zijn.

A propos: alweer een West-Vlaming. Al werd hij daar niet echt graag aan herinnerd. Hoe dan ook: Vlaanderen is een van zijn goden kwijt. En Kortrijk kwijlt een beetje. Eigen schuld, dikke bult. Het heeft nooit erg veel om zijn auteurs gegeven. En ach, troost voor Darlingen (dixit Conscience): wat je zegt, ben je zelf. Wat zegt Claus over Kortrijk? En welke Hasseltse ex-Deerlijkse dichter aapt dat bij tijd en wijle ijverig na? Nog een troost: Tom Lanoye is Kortrijks BV, Bekendste Vuilniszak. Dat hebben we alvast. Met dank aan een vorige schepen.

Joris Denoo, Heule

joris.denoo@telenet.be

Dichter, schrijver, essayist en scenarist Joris Denoo  geeft zijn kijk op Kortrijk. Wij nodigen u uit om mee te lezen.

Twintig dagen lang had het geweigerd om te regenen. Op de laatste vrijdag van de maand toog ik naar een van de gezelligste plekken ter wereld, en zie, voorwaar: het regende eindelijk eens. Sprokkelende vrouwtjes met zwarte halsdoeken om sloegen een kruis; landbouwers voerden een rondedans uit. Wat een verkwikking.

Huiverend van genoegen bleef ik een kwartier lang rechtop staan in de regen, op het brugje boven de kolkende Heulebeek die Heule-Watermolen in tweeën splijt. Daarna ging ik een portie mosselen eten in ’t Brugske bij Jempi, ten voordele van de Watermolenkermis.

Het waren voortreffelijke mosselen; ik at er 48 en zwoer bij mezelf daar volgend jaar terug te keren. Net toen ik aan een gedicht over cholesterol en caloriebommen wou beginnen, kwam een Schepen van Iets binnen. (Jammer genoeg is dat Kortrijks schip ook bevoegd voor onze randgemeentes Heule en Heule-Watermolen. We hadden liever zelf onze boontjes gedopt, want wat we zelf doen, doen we beter. In 1977, rampjaar van de fusies, stopte het Gouden Tijdperk van de Menselijkheid). Tja, waar een of meer mensen in naam der mosselen verenigd zijn, daar is een schepen in hun midden.

‘Ha, de dichter’, sprak deze schepen stemmig. ‘Ah, eh … ‘, wedervoer ik. Ik heb altijd moeite met het aanspreken van politici: is dat nu wel een beroep? (‘Dag politicus’. ‘Hoi politieker’. ‘Ach … ‘).
‘Ge gaat er moeten over schrijven hé, over de mosselen’, zei de Schepen van Iets.
‘Ik moet altijd over alles iets schrijven, als ze mijn kop zien’.
‘Maar ge zijt dan ook dichter hé’.
‘Ja: dichter in Darlingen’.
‘Darlingen?’
‘De naam die Conscience aan Kortrijk gaf in zijn boek De Burgers van Darlingen’.
‘Ah. Niet gelezen. Eh … Dichter in Darlingen: een … hoe noemen ze dat ook weer?’ opperde de schepen. ‘Een ramp?’ stelde ik voor.
‘Neenee, ik bedoel: D … D … tweemaal. Zoals bij Suske en Wiske hé, allez, zoals in De Natte Navajo’. ‘Jaja, het regent hier vaak en een dichter in Kortrijk voelt zich inderdaad als een indiaan tussen cowboys. ’t Is hier de streek van de zwiepende lasso’s en de elektriciteit van koeienstaarten hé’
‘Ja, het is echt een stad vol gedichten hé, met die volgeschreven en volgetekende vuilniszakken … ‘, glunderde de man.
‘Jaja, we zijn daar zeer gelukkig mee. Vooral de dichters uit Darlingen zelf, meneer de Schepen van Iets. Wat deed godgenageld een gedicht van een Antwerpenaar op Kortrijkse vuilniszakken? Moeten we nu nog voor u stemmen of hoe zit dat?’

Plotseling kreeg de Schepen van Iets iemand anders in het vizier. Ook een belangrijk persoon. Hij mompelde nog vlug een alliteratie en ging deze persoon enige malen op de schouder kloppen. Ik schrapte mijn poging om een gedicht over cholesterol te schrijven en verving die door adrenaline. 

Dichter, schrijver, essayist en scenarist Joris Denoo  geeft zijn kijk op Kortrijk. Wij nodigen u uit om mee te lezen.

DE BURGERS VAN DARLINGEN
 
Een honderdtal kilometer van de hoofdstad verwijderd, tegen de spoorweg aangehurkt, ligt een kleine stad, die we om verschillende redenen Darlingen zullen noemen.

Die stad telt ongeveer veertienduizend inwoners. Er zijn diverse kerken en kloosters, en een ziekenhuis dat omwille van zijn ouderdom en zijn Gothische bouwstijl zeker de aandacht van kunstliefhebbers zal trekken. Wanneer men ongeveer vijftien jaar geleden in Darlingen halt hield, en de navel van de stad naderde, ontwaarde men eerst en vooral fabrieksschouwen die boven grote werkhuizen uit torenden.

Daardoor was men geneigd Darlingen als een druk economisch centrum te beschouwen. Dit gevoel werd nog versterkt door de concrete drukte in de fabriekswijken. Nauwelijks echter was men de lange toegangsstraten gepasseerd, of die drukte verminderde aanzienlijk. In de plaats daarvan trad stilte in, vooral toen men het centrum van Darlingen naderde.

Ja, er waren brede, mooie straten met grote huizen, bewoond door vermoedelijk welvarende mensen. De gevels van die huizen waren echter vuil en grijs. De meeste luiken voor de vensters waren permanent dicht en de trottoirs zagen groen van het gras, dat hier en daar zelfs tot het midden van de straat reikte.

Een zeldzame keer ontmoette men er een levende ziel. Het was er stil en doods, alsof iedereen de hele dag sliep. Alleen het geklep en gelui van klokjes en klokken doorbrak af en toe die stilte, in vele hoeken van de stad. En overal was het stil en eenzaam, met uitzondering van de fabriekswijken. Ook genoot Darlingen de dubbele faam een rijke, maar buitengewoon vervelende stad te zijn. (…)

Nu zijn we de fabrieken voorbij. Werp uw blik op lange, eentonige straat die zich voor u ontrolt, met die gesloten huizen, die stilte, het gras dat tussen de stenen groeit: zeggen die tekenen van bewegingloosheid u niet dat Darlingen wil slapen, terwijl iedereen wakker is en werkt? (…)

Ook spreekt men er onder elkaar vaak kwaad van een ander; veel goeds zegt men niet. (…). Dit is het begin van de roman De Burgers van Darlingen. Ik heb er hedendaags Nederlands van gemaakt.

Voor de rest is er de afgelopen eeuwen nog niet veel veranderd in de stad waar de schrijver het over heeft, tenzij misschien het aantal inwoners. Ik draag dit stuk op aan de mannelijke begijn (bijgenaamd Blauwkapje) Frans L.   

JORIS DENOO & HENDRIK CONSCIENCE   

Joris Denoo
Oude Ieperseweg 85
BE-8501 HEULE
0479630279
joris.denoo@telenet.be
 

Dichter, schrijver, essayist en scenarist Joris Denoo geeft zijn kijk op Kortrijk. Wij nodigen u uit om mee te lezen.

De tand des tijds zorgde ervoor dat de stad ons met een gapend gebit toegrijnsde. Ettelijke firma’s, winkels en huizen gingen tegen de vlakte. Overal werden kiezen getrokken. We maalden erom en we baalden ervan. Vaak vonden we het andermaal jammer: dit hier mocht niet verdwijnen, dat daar zou allicht vervangen worden door een nieuwe miskleun.

Synchroon daarmee grepen her en der wegenwerken om zich heen. Steeds minder liep de stad de kans om als filmlocatie uitgekozen te worden, tenzij dan als onbestemde, unheimliche ruimte die symbool zou kunnen staan voor het totale niets. Design als onherbergzaamheid.

Wie zichzelf om negen uur in de avond door de straten hoorde stappen, terwijl iedereen voor de televisie in de sofa aan topsport zat te doen, kon zich de vraag stellen: ‘Waar is en wat doet iedereen hier nu? (population: 75 000)’. Nou, tv-staren dus. De prijs die voor stadsdesign betaald werd, was hoog. De prijs bestond in ontstentenis van menselijke aanwezigheid. Men was verschanst.

Design betekende ook: vesting, wal, versterking, afstand. Er stroomde een rivier door de stad. Gewoonlijk tovert een rivier een blos op beide wangen van zo’n stad. Niet zo hier. Hij passeerde als een vreemd voorwerp, langsheen twee doodstille oevers, rillend en rimpelend.

Diende er dan verhuisd te worden? Ach. Een mensenleven lang gaf elke inwoner de stad een kans. Levenslang. Het zou ooit wel goed komen. Niet iedereen immers kon in de hoofdstad wonen, leven en werken. Men offerde een gezellig openbaar leven op voor design. Men bleef thuis en keek oogluikend toe hoe subsidiegelden werden besteed. ‘Wacht maar.’ ‘Het zal nog de moeite lonen.’ ‘We moeten geduld hebben.’ En toen ging men dood. En er waren geen vergelijkingspunten meer, want herinneringen waren alleen nog ingekaderd in foto’s zonder commentaar.

Dat overkwam de stad: design. De vlag die de lading toedekte. En de boten op de rivier, ooit gouden lint, thans traankanaal, meerden niet meer aan. Ze lieten de stad zowel links als rechts liggen. De mensen slibden niet meer aan in de winkelstraten. Pleinvrees heerste alom. De lava van design had een nieuw Pompei geschapen.

foto: www.jorisdenoo.be

Dichter, schrijver, essayist en scenarist Joris Denoo geeft zijn kijk op Kortrijk. Wij nodigen u uit om mee te lezen.

Misschien leest hij dit, Vensterman. Misschien ook niet. De enige echte Vensterman woont boven een leegstaande winkel van bedden, op de hoek van een drukke straat waar zich dagelijks ettelijke keren bumperverkeer voordoet.

Hij heeft een perfect uitzicht van op zijn eerste verdieping; zijn venster zit vlak op de hoek, zodat hij een panorama heeft op een viertal straten ineens.

Het schijnt dat de politie Vensterman af en toe consulteert als goede bron. Vensterman houdt de wacht in de zuidelijke provinciestad K., een stad die zich kenmerkt door niets. Ik ontdekte hem deze zomer, toen ik zoals gewoonlijk des avonds mijn binnenverblijf verliet: mijn stadsoptrekje waar ik prachtige boeken schrijf. (Ik hou van stad en randstad.) Ik wuifde. Elke avond wuifde ik en hij wuifde terug.

Soms gebeurde dat ook al eens op weg naar mijn geheime honk. Want hij zat en stond er ongeveer de hele dag. Zou Vensterman streepjes zetten per wuif? Heeft hij ondertussen het imposante getal van 65 876 wuivers bereikt? Heeft hij daarin categorieën ontworpen?

Ondertussen is het een hele zomer lang november geweest. Velden en weiden werden moerassen, tot wanhoop van de boeren. Festivals verzopen in hemelwater. Financiële beurzen bereikten de bodem. En gingen nog dieper. De ene na de andere kettingbotsing ontsierde het verkeer. Vensterman bleef ondertussen trouw op post, wat er ook gebeurde in de grote, boze wereld.

Een keer zag ik hem, onlangs, over het zebrapad hollen. Bewonderenswaardig kwiek. Zijn zittend vensterbestaan heeft hem dus niet geïmmobiliseerd. Hij was gehaast om weer post te vatten één hoog.

Aanvankelijk dacht ik dat hij alleen maar naar mij terugwuifde, omdat ik er zelf mee begonnen was. Toen mijn dochter naast mij in de auto ook wuifde, en uitleg verschafte over de beroemde Vensterman, toen wist ik dat hij een O.B.V. was, een Onbekende Bekende Vlaming.

Ik denk dat Vensterman net als ik ook van ‘slecht’ weer houdt. Dat het hoogdagen voor hem zijn als de regendruppels over zijn panoramisch raam biggelen en de wind om de hoeken giert. Vensterman heeft dus een mooie zomer achter de rug, als dat zo is. Ik ook, maar ik durf het bijna niet te bekennen, want overal worden heden ten dage heel vlug wapens getrokken en gebruikt.

foto: www.jorisdenoo.be